ప్రసవానంతర థైరాయిడిటిస్: కారణాలు, లక్షణాలు & చికిత్సలు

ప్రసవానంతర థైరాయిడిటిస్ అంటే ఏమిటి?

ప్రసవం తర్వాత, ఎంతోమంది మహిళలు ప్రసవానంతర థైరాయిడిటిస్ అని పిలవబడే సమస్యను ఎదుర్కొంటారు. గొంతు దగ్గర ఉన్న థైరాయిడ్ గ్రంధి వాచినప్పుడు ఈ పరిస్థితి ఏర్పడుతుంది. థైరాయిడ్ అనేది ఒక చిన్న, సీతాకోకచిలుక ఆకారంలో ఉండే గ్రంథి, ఇది శరీరపు జీవక్రియను నియంత్రించే హార్మోన్లను ఉత్పత్తి చేస్తుంది. ప్రసవానంతర థైరాయిడిటిస్‌ను రెండు రకాలుగా వర్గీకరించవచ్చు: సబ్‌క్లినికల్ ఇంకా క్లినికల్ రకాలు. థైరాయిడిటిస్ లక్షణాలు కనబడకపోయినా కానీ రక్త పరీక్షలో థైరాయిడ్ పనితీరు అసాధారణంగా ఉన్నట్లు చూపిస్తే, దానిని సబ్‌క్లినికల్ థైరాయిడిటిస్ అంటారు. అలసట, బరువు పెరగడం, డిప్రెషన్ ఇంకా దిగులు వంటి లక్షణాలు ఉన్నప్పుడు దానిని క్లినికర్ థైరాయిడిటిస్ అంటారు. ప్రసవానంతర థైరాయిడిటిస్‌కు ఖచ్చితమైన కారణం ఏదనేది స్పష్టంగా తెలియదు. అయితే ఇది గర్భధారణ తర్వాత పరిణమించే హార్మోన్ స్థాయిలలో అసమానతలకు సంబంధించినదిగా అనుకుంటున్నారు. ప్రసవానంతర థైరాయిడిటిస్ చికిత్సలో సాధారణంగా థైరాయిడ్ హార్మోన్‌ను అందించే లెవోథైరాక్సిన్ అనే మందు ఉంటుంది.

ఎవరిలో ప్రసవానంతర థైరాయిడిటిస్ వచ్చే ప్రమాదం ఉంటుంది?

కొన్ని అధ్యయనాల ప్రకారం, ప్రసవానంతర థైరాయిడిటిస్ గర్భవతులందరిపై 8% ప్రభావాన్ని చూపిస్తుంది. ఇది గర్భధారణకు ముందు లేదా తరువాత కూడా వచ్చే అవకాశముంది. అయితే ఇది కుటుంబ చరిత్రలో థైరాయిడ్ వ్యాధి ఉన్నస్త్రీలలో ఇంకా ఎక్కువ వయసులో తల్లైనా వారిలో ఎక్కువగా కనబడుతుంది. లూపస్ ఇంకా రుమటాయిడ్ ఆర్థరైటిస్ వంటి కొన్ని ఆటోఇమ్యూన్ వ్యాధులు కూడా ప్రసవానంతర థైరాయిడిటిస్ వచ్చే అవకాశాన్ని ఎక్కువ చేస్తాయి. అంతేకాకుండా.. గర్భధారణకు ముందు హషిమోటోస్ థైరాయిడిటిస్‌కు యాంటిథైరాయిడ్ పెరాక్సిడేస్ యాంటీబాడీ పాజిటివ్‌గా వచ్చిన మహిళలకు ప్రసవానంతర థైరాయిడిటిస్ ప్రమాదావకాశం ఎక్కువ. ప్రసవానంతర థైరాయిడిటిస్ ఎక్కువగా ప్రసవం తర్వాతి మొదటి మూడు నెలల్లో చాలా తరచుగా కనబడుతుంది. అయినప్పటికీ, ప్రసవానంతర థైరాయిడిటిస్ కేసులు చాలా వరకు ప్రసవానంతర మొదటి నెలలోనే వచ్చే అవకాశముంది.

మీకు ఇది కూడా నచ్చుతుంది: థైరాయిడ్ క్యాన్సర్ | స్త్రీలలో లక్షణాలు మరియు కారణాలు

ప్రసవానంతర థైరాయిడిటిస్‌కు కారణమేమిటి?

ప్రసవానంతర థైరాయిడిటిస్ అనేది గర్భధారణ తర్వాత సంభవించే పరిస్థితి. ఇది థైరాయిడ్ గ్రంధి వాపు వల్ల తెలుస్తుంది ఇంకా అలసట, బరువు పెరగడంఇంకా డిప్రెషన్ వంటి లక్షణాలను కలిగిస్తుంది. ప్రసవానంతర థైరాయిడిటిస్‌కి ఖచ్చితమైన కారణం ఇంకా తెలియలేదు. అయితే ఇది గర్భధారణ సమయంలో ఇంకా ప్రసవం తర్వాత సంభవించే హార్మోన్ స్థాయిలలో అసమానతలవల్ల కలుగుతోందని తెలుస్తుంది. గ్రేవ్స్ వ్యాధి లేదా హషిమోటోస్ వ్యాధి వంటి థైరాయిడ్ సమస్యల చరిత్ర ఉన్న మహిళల్లో ఇది సర్వసాధారణం. ప్రసవానంతర థైరాయిడిటిస్ సాధారణంగా కొన్ని నెలల్లో దానంతట అదే సమసిపోతుంది. అయినప్పటికీ, పరిస్థితి తీవ్రంగా ఉంటే, థైరాయిడ్ హార్మోన్ రీప్లేస్మెంట్ తో చికిత్స అవసరపడవచ్చు.

ప్రసవానంతర థైరాయిడిటిస్ లక్షణాలు ఏమిటి?

ప్రసవానంతర థైరాయిడిటిస్ లక్షణాలు థైరాయిడ్ గ్రంధి అసాధారణ రీతిలో చురుకుగా ఉందా లేదా చురుకు తక్కువగా ఉందా అనే దానిపై ఆధారపడి మారవచ్చు. థైరాయిడ్ గ్రంధి అతిగా చురుకుగా ఉంటే, అది డిప్రెషన్, చిరాకు, నిద్రలేమి ఇంకా బరువు తగ్గడం వంటి లక్షణాలను కనబరచవచ్చు. థైరాయిడ్ గ్రంధి పనితనం మందగిస్తే అది అలసట, డిప్రెషన్, బరువు పెరగడం వంటి లక్షణాలను కనబడవచ్చు. ప్రసవానంతర థైరాయిడిటిస్ లక్షణాలు సాధారణంగా కొన్ని నెలల్లో వాటంతట అవే మాయమవుతాయి. అయితే.. కొన్ని సందర్భాల్లో, పరిస్థితి శాశ్వతంగా మారవచ్చు. ఎవరైనా ప్రసవానంతర థైరాయిడిటిస్‌తో బాధపడుతున్నట్లయితే, చికిత్స కోసం వైద్యుడిని సంప్రదించడం ఎంతో ముఖ్యం.

అతి చురుకైన థైరాయిడ్ (హైపర్ థైరాయిడిజం) లక్షణాలు

• థైరాయిడ్ గ్రంథి విస్తరణ/వాపు
• గుండె దడ
• బరువు తగ్గడం
• ఆందోళన
• బరువు పెరుగుట
• వేడికి స్పందించే సున్నితత్వం
• ఈడ్పు
• నిద్రలేమి

మందగించిన థైరాయిడ్ (హైపోథైరాయిడిజం) లక్షణాలు

• బరువు పెరుగుట
• అలసట
• కండరాల బలహీనత
• ఉబ్బిన ముఖం
• చర్మం పొడిబారడం
• చల్లని సున్నితత్వం
• కండరాల తిమ్మిరి
• మలబద్ధకం

ప్రసవానంతర థైరాయిడ్‌ని ఎలా నిర్ధారిస్తారు?

ప్రసవానంతర థైరాయిడిటిస్‌ను సాధారణంగా థైరాయిడ్ స్టిమ్యులేటింగ్ హార్మోన్ (TSH) పరీక్ష ఇంకా అల్ట్రాసౌండ్ ఉపయోగించి నిర్ధారిస్తారు. ప్రసవానంతర థైరాయిడిటిస్ లక్షణాలు కలిగి ఉన్న స్త్రీలు ప్రసవం తర్వాత వారి TSH స్థాయిని ఒకసారి చెక్ చేసుకోవాలి. థైరాయిడ్-స్టిమ్యులేటింగ్ హార్మోన్ (TSH) 0.5 ఇంకా 5.0 mU/L మధ్య ఉంటే అది సాధారణమైనదిగా పరిగణించబడుతుంది. దాని కంటే ఎక్కువగా ఉంటే, ప్రసవానంతర థైరాయిడిటిస్ సమస్య తలెత్తవచ్చనే సూచనగా భావించాలి. ప్రసవానంతర థైరాయిడిటిస్‌ని నిర్ధారించడానికి అల్ట్రాసౌండ్ వాడుతారు ఇంకా సాధారణంగా ప్రసవం తర్వాత మూడు నెలల తర్వాత ఈ వ్యాధి అభివృద్ధి చెందే అవకాశం ఉంటుంది. అల్ట్రాసౌండ్ వల్ల కాంతి ఉనికి ఇంకా థైరాయిడ్ గ్రంధి పరిమాణాన్ని తెలుసుకోవచ్చు.

ప్రసవానంతర థైరాయిడిటిస్‌కి చికిత్స ఎలా చేస్తారు?

ప్రసవానంతర థైరాయిడిటిస్‌ని హషిమోటోస్ థైరాయిడిటిస్ ఇంకా ఇతర రకాల ఆటో ఇమ్యూన్ థైరాయిడిటిస్‌కి భిన్నంగా చికిత్స చేస్తారు. దీనికి జీవితకాల సుధీర్ఘ చికిత్స అవసరం లేదు. ప్రసవానంతర థైరాయిడిటిస్ ఉన్న చాలా మంది మహిళలకు డెలివరీ అయిన ఒక సంవత్సరం లోపే, ఎలాంటి చికిత్స లేకుండానే తగ్గిపోతుంది. ప్రసవానంతర థైరాయిడిటిస్ చికిత్స అనేది వ్యాధి ఉన్న దశపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ప్రసవానంతర థైరాయిడిటిస్ మొదటి దశలలో, రోగికి అనాబాలిక్ స్టెరాయిడ్స్, థైరాక్సిన్ ఇంకా బీటా బ్లాకర్లతో చికిత్స చేయవచ్చు. చివరి దశలలో, రోగికి స్టెరాయిడ్ మాత్రలు ఇంకా థైరాయిడ్ హార్మోన్లతో చికిత్స చేస్తారు. ప్రసవానంతర థైరాయిడిటిస్ సమయంలో హైపర్ థైరాయిడిజం చికిత్సకు రోగికి యాంటీ థైరాయిడ్ మందులు ఇవ్వవచ్చు. రోగ నిర్ధారణ జరగడం సాధారణంగా మంచిది. ప్రసవానంతర థైరాయిడిటిస్ ఉన్న చాలా మంది స్త్రీలకు చివరికి థైరాయిడ్‌ సాధారణంగా పనిచేయడమే కాక మామూలు జీవితానికి తిరిగి వస్తారు.