గర్భధారణ సమయంలో తక్కువ రక్తపోటు (హైపోటెన్షన్ — Hypotension) చాలా సాధారణం, ముఖ్యంగా మొదటి మరియు రెండవ త్రైమాసికాల్లో ఇది సహజమే. గర్భధారణ హార్మోన్లు (ప్రధానంగా ప్రొజెస్టెరాన్ — Progesterone) మీ రక్తనాళాలను సడలించి, విశాలం చేయడం వల్ల ఇలా జరుగుతుంది (Cleveland Clinic) (NHS). 90/60 mmHg కంటే తక్కువ రీడింగ్ను సాధారణంగా తక్కువ రక్తపోటుగా పరిగణిస్తారు (Mayo Clinic). దీని వల్ల తలతిరగడం, కళ్లు తిరిగినట్టు అనిపించడం, వికారం, అలసట, స్పృహ తప్పడం వంటివి రావచ్చు — కానీ చాలా సందర్భాల్లో ఇది శిశువుకు ఎలాంటి హాని చేయదు, మూడవ త్రైమాసికం నాటికి దానంతట అదే మెరుగవుతుంది. నెమ్మదిగా లేవడం, తగినంత నీరు తాగడం, తరచుగా చిన్న చిన్న భోజనాలు తీసుకోవడం, ఎడమ వైపు తిరిగి పడుకోవడం, ఎక్కువసేపు నిలబడకపోవడం వంటి పద్ధతులతో దీన్ని నిర్వహించవచ్చు. స్పృహ తప్పడం, తీవ్రమైన తలతిరుగుడు, యోని రక్తస్రావం, ఊపిరి ఆడకపోవడం లేదా చాలా తక్కువ రీడింగ్ ఉంటే వెంటనే డాక్టర్ను కలవండి — వీటికి పరీక్ష అవసరం.
గర్భధారణలో తక్కువ రక్తపోటు (90/60 mmHg కంటే తక్కువ) చాలా సాధారణం, సాధారణంగా హానికరం కాదు. హార్మోన్లు రక్తనాళాలను విశాలం చేయడం వల్ల ఇది వస్తుంది, ముఖ్యంగా గర్భధారణ మొదటి సగంలో. దీని వల్ల తలతిరగడం, వికారం, స్పృహ తప్పడం రావచ్చు కానీ శిశువుకు హాని కలిగించడం చాలా అరుదు. నీరు ఎక్కువగా తాగడం, నెమ్మదిగా కదలడం, తరచుగా చిన్న భోజనాలు, ఎడమ వైపు తిరిగి పడుకోవడం ద్వారా దీన్ని నిర్వహించండి. స్పృహ తప్పితే లేదా రక్తస్రావం అయితే వెంటనే వైద్య సహాయం తీసుకోండి.
రచయిత: Mylo Editorial Team, Mylo Parenting Desk వైద్య సమీక్ష: Mylo Editorial Board, ACOG, NHS మరియు FOGSI మార్గదర్శకాలకు అనుగుణంగా చివరిగా అప్డేట్ చేసినది: 03-07-2026
వైద్య నిరాకరణ (Medical Disclaimer): ఈ వ్యాసం సమాచార ప్రయోజనాల కోసం మాత్రమే, ఇది వృత్తిపరమైన వైద్య సలహాకు ప్రత్యామ్నాయం కాదు. మీకు స్పృహ తప్పడం, తీవ్రమైన తలతిరుగుడు, యోని రక్తస్రావం, ఛాతీ నొప్పి, ఊపిరి ఆడకపోవడం లేదా చాలా తక్కువ రక్తపోటు రీడింగ్ వస్తే, వెంటనే మీ డాక్టర్ను సంప్రదించండి లేదా ఆసుపత్రికి వెళ్లండి — ఇవి తీవ్రమైన పరిస్థితికి సంకేతం కావచ్చు.
రక్తపోటు అంటే మీ ధమనుల గోడలపై రక్తం కలిగించే ఒత్తిడి. దీన్ని రెండు సంఖ్యలుగా రాస్తారు: సిస్టోలిక్ (పైన) / డయాస్టోలిక్ (కింద), mmHgలో కొలుస్తారు (Cleveland Clinic).
| వర్గం | రీడింగ్ (mmHg) |
|---|---|
| సాధారణం | సుమారు 120/80 |
| తక్కువ (హైపోటెన్షన్ — Hypotension) | 90/60 కంటే తక్కువ |
| అధికం (హైపర్టెన్షన్ — Hypertension) | 140/90 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ |
గర్భధారణలో మొదటి మరియు రెండవ త్రైమాసికాల్లో రక్తపోటు తగ్గడం సహజం. ఇది సాధారణంగా గర్భధారణ మధ్యలో (సుమారు 24 వారాల వద్ద) అత్యల్ప స్థాయికి చేరుకుని, ఆ తర్వాత ప్రసవానికి ముందు క్రమంగా సాధారణ స్థాయికి తిరిగి వస్తుంది (NHS).
గర్భధారణలో జరిగే అనేక సహజ మార్పులు రక్తపోటును తగ్గిస్తాయి (Cleveland Clinic) (Mayo Clinic):
| కారణం | ఇది BPని ఎలా తగ్గిస్తుంది |
|---|---|
| ప్రొజెస్టెరాన్ పెరుగుదల | రక్తనాళాల గోడలను సడలించి, విశాలం చేస్తుంది |
| రక్తం గర్భాశయం వైపు మళ్లడం | శిశువుకు ఎక్కువ రక్త ప్రసరణ వెళ్లడం వల్ల మిగిలిన శరీరంలో ఒత్తిడి తగ్గుతుంది |
| విస్తరిస్తున్న రక్త ప్రసరణ వ్యవస్థ | ప్రారంభ దశలో రక్తనాళాలు రక్త పరిమాణం కంటే వేగంగా పెరుగుతాయి |
| డీహైడ్రేషన్ (నీటి కొరత) | శరీరంలో ద్రవాల పరిమాణం తక్కువగా ఉంటే రక్తపోటు తగ్గుతుంది |
| వెల్లకిలా (వీపు మీద) పడుకోవడం | గర్భాశయం ఒక పెద్ద సిర (వీనా కావా — Vena Cava)పై ఒత్తిడి కలిగించి, గుండెకు తిరిగి వచ్చే రక్తాన్ని తగ్గిస్తుంది |
| అకస్మాత్తుగా లేచి నిలబడటం | హఠాత్తుగా BP తగ్గుతుంది (పోస్చురల్ లేదా ఆర్థోస్టాటిక్ హైపోటెన్షన్ — Postural/Orthostatic Hypotension) |
| ఎక్కువసేపు నిలబడటం | రక్తం కాళ్లలో నిలిచిపోతుంది |
| రక్తహీనత (Anaemia) | భారతీయ మహిళల్లో సాధారణం, తక్కువ BP లక్షణాలను మరింత తీవ్రం చేయవచ్చు |
| క్రమం తప్పకుండా భోజనం చేయకపోవడం | రక్తంలో చక్కెర తగ్గి తలతిరుగుడు పెరుగుతుంది |
| వేడి వాతావరణం లేదా వేడి నీటి స్నానాలు | రక్తనాళాలను మరింత విశాలం చేస్తాయి |
సాధారణ లక్షణాలు (NHS) (Cleveland Clinic):
మీరు అకస్మాత్తుగా లేచి నిలబడినప్పుడు, ఎక్కువసేపు నిలబడినప్పుడు, లేదా గర్భధారణ చివరి దశలో వెల్లకిలా పడుకున్నప్పుడు లక్షణాలు తరచుగా ఎక్కువగా ఉంటాయి.
చాలా సందర్భాల్లో — లేదు. తేలికపాటి నుండి ఓ మోస్తరు తక్కువ రక్తపోటు సాధారణంగా శిశువుకు హాని చేయదు, ఇది గర్భధారణలో ఒక సహజమైన భాగం (Cleveland Clinic).
అయితే, ఈ విషయాలపై జాగ్రత్త వహించండి:
ముఖ్య విషయం: గర్భధారణలో వచ్చే సాధారణ తక్కువ BPని, ఆందోళనకర లక్షణాలతో కూడిన ఆకస్మిక BP పతనం నుండి వేరు చేసి గుర్తించడం — రెండోదానికి ఎల్లప్పుడూ వైద్య సహాయం అవసరం.
చాలా సందర్భాల్లో మందులు కాకుండా జీవనశైలి చర్యలు సరిపోతాయి (NHS) (Mayo Clinic):
గర్భధారణలో తక్కువ BPకి మందులు చాలా అరుదుగా అవసరమవుతాయి — తీవ్రమైన, లక్షణాలతో కూడిన సందర్భాల్లో మాత్రమే, స్పెషలిస్ట్ పర్యవేక్షణలో వాడతారు.
సమతుల్య భారతీయ ఆహారం ఆరోగ్యకరమైన రక్తపోటుకు తోడ్పడుతుంది (ICMR):
| ఆహారం / అలవాటు | ఇది ఎలా సహాయపడుతుంది |
|---|---|
| ద్రవాలు పుష్కలంగా (నీరు, కొబ్బరి నీళ్లు, మజ్జిగ — chaas) | రక్త పరిమాణాన్ని నిలబెడుతుంది |
| చిన్న చిన్న భోజనాలు తరచుగా | రక్తంలో చక్కెర తగ్గకుండా నివారిస్తుంది |
| ఐరన్ అధికంగా ఉండే ఆహారాలు (పాలకూర — palak, మెంతికూర — methi, బీట్రూట్, ఖర్జూరం, బెల్లం — gud) | రక్తహీనతను సరిదిద్దుతాయి |
| విటమిన్ C ఆహారాలు (ఉసిరి — amla, సిట్రస్ పండ్లు, నిమ్మ) | ఐరన్ శోషణను మెరుగుపరుస్తాయి |
| విటమిన్ B12 మరియు ఫోలేట్ (పాల ఉత్పత్తులు, గుడ్లు, ఆకుకూరలు, పప్పులు) | ఆరోగ్యకరమైన రక్తానికి తోడ్పడతాయి |
| కొద్దిగా అదనపు ఉప్పు (మీ డాక్టర్ ఆమోదిస్తేనే) | చాలా తక్కువ BPని పెంచడంలో సహాయపడవచ్చు |
| నానబెట్టిన ఎండుద్రాక్ష మరియు ఖర్జూరం | సంప్రదాయ శక్తి మరియు ఐరన్ మూలం |
| గింజలు మరియు విత్తనాలు (నట్స్, సీడ్స్) | స్థిరమైన శక్తినిస్తాయి, తలతిరుగుడును నివారిస్తాయి |
ముఖ్య గమనిక: మీ అంతట మీరు ఉప్పును పెంచవద్దు. అదనపు ఉప్పును కొన్ని ప్రత్యేకమైన తక్కువ-BP సందర్భాల్లో డాక్టర్ మాత్రమే సలహా ఇస్తారు — ఎందుకంటే అధిక ఉప్పు హానికరం కావచ్చు, ముఖ్యంగా తర్వాత మీకు అధిక BP వస్తే (ACOG).
స్పృహ తప్పడమే ప్రధాన ఆచరణాత్మక ప్రమాదం. దీన్ని ఇలా తగ్గించండి (NHS):
స్పృహ తప్పబోతున్నట్టు అనిపిస్తే, పడిపోకముందే సురక్షితమైన స్థితికి చేరుకోండి. అదుపుగా కూర్చోవడం లేదా పడుకోవడం గాయాన్ని నివారిస్తుంది.
ఈ కింది వాటిలో ఏవైనా ఉంటే మీ డాక్టర్ను సంప్రదించండి లేదా అత్యవసర సహాయం తీసుకోండి (Cleveland Clinic) (NHS):
రక్తస్రావం, నొప్పి లేదా ఊపిరి ఆడకపోవడంతో కూడిన ఆకస్మిక తీవ్రమైన తక్కువ BP వైద్య అత్యవసర పరిస్థితి — వెంటనే 108కి కాల్ చేయండి లేదా ఆసుపత్రికి వెళ్లండి.
రెండూ ముఖ్యమే, కానీ అవి చాలా భిన్నమైనవి (ACOG):
| అంశం | తక్కువ BP (హైపోటెన్షన్) | అధిక BP (హైపర్టెన్షన్/ప్రీ-ఎక్లాంప్సియా) |
|---|---|---|
| రీడింగ్ | 90/60 mmHg కంటే తక్కువ | 140/90 mmHg లేదా అంతకంటే ఎక్కువ |
| సాధారణంగా ఎప్పుడు | మొదటి మరియు రెండవ త్రైమాసికం | ఎక్కువగా 20 వారాల తర్వాత |
| ప్రధాన ప్రమాదం | స్పృహ తప్పడం, పడిపోవడం, తలతిరుగుడు | ప్రీ-ఎక్లాంప్సియా, అవయవాల దెబ్బతినడం, శిశువు ఎదుగుదల సమస్యలు |
| ప్రమాద స్థాయి | సాధారణంగా తేలికపాటి, నిర్వహించదగినది | తీవ్రమైనది కావచ్చు, నిశిత పర్యవేక్షణ అవసరం |
| శిశువుపై ప్రభావం | సాధారణంగా ఏమీ ఉండదు | ఎదుగుదలపై ప్రభావం చూపవచ్చు, ముందస్తు ప్రసవం అవసరం కావచ్చు |
| తీసుకోవాల్సిన చర్య | జీవనశైలి చర్యలు | అత్యవసర వైద్య నిర్వహణ |
ముఖ్య గమనిక: తక్కువ BP సాధారణంగా తక్కువ ప్రమాదకరమైనది అయినప్పటికీ, అధిక BP (ప్రీ-ఎక్లాంప్సియా) ఒక తీవ్రమైన పరిస్థితి. మీ BPని రెండు విధాలుగా పర్యవేక్షించడానికి అన్ని యాంటినేటల్ చెకప్లకు తప్పకుండా హాజరవండి (ACOG).
| అపోహ | వాస్తవం | మూలం |
|---|---|---|
| "తక్కువ BP ఎల్లప్పుడూ శిశువుకు హాని చేస్తుంది" | తప్పు. తేలికపాటి తక్కువ BP సాధారణంగా శిశువుకు హాని చేయదు | Cleveland Clinic |
| "తక్కువ BPని సరిచేయడానికి ఉప్పు బాగా తినండి" | తప్పు. మీ డాక్టర్ సలహా ఇస్తేనే ఉప్పును పెంచండి | ACOG |
| "తక్కువ BPకి మందులు అవసరం" | తప్పు. ఇది సాధారణంగా జీవనశైలి చర్యలతోనే నిర్వహించబడుతుంది | NHS |
| "తక్కువ BPకి కాఫీయే ఉత్తమ పరిష్కారం" | తప్పు. హైడ్రేషన్ మరియు క్రమమైన భోజనాలే ఎక్కువ ముఖ్యం; గర్భధారణలో కెఫీన్ను పరిమితం చేయండి | Mayo Clinic |
| "తక్కువ BP మరియు అధిక BP రెండూ సమానంగా ప్రమాదకరం" | తప్పు. ప్రీ-ఎక్లాంప్సియా (అధిక BP) సాధారణంగా ఎక్కువ తీవ్రమైనది | ACOG |
| "గర్భధారణలో స్పృహ తప్పడం ఎల్లప్పుడూ హానికరం కాదు" | తప్పు. పడిపోవడం వల్ల గాయం కావచ్చు; పదే పదే స్పృహ తప్పడానికి పరీక్ష అవసరం | NHS |
| "విశ్రాంతికి వెల్లకిలా పడుకోవడమే ఉత్తమం" | తప్పు. గర్భధారణ చివరి దశలో ఇది BPని తగ్గించవచ్చు; ఎడమ వైపు తిరిగి పడుకోండి | Cleveland Clinic |
90/60 mmHg కంటే తక్కువ రక్తపోటు రీడింగ్ను సాధారణంగా తక్కువగా పరిగణిస్తారు (Mayo Clinic). గర్భధారణలో మొదటి మరియు రెండవ త్రైమాసికాల్లో BP సహజంగానే తగ్గుతుంది, కాబట్టి లక్షణాలు లేకుండా కొద్దిగా తక్కువ రీడింగ్ ఉంటే అది సాధారణంగా సహజమే.
అవును, గర్భధారణలో తక్కువ BP (90/60 కంటే తక్కువ) చాలా సాధారణం మరియు తరచుగా సహజమే, ముఖ్యంగా మొదటి మరియు రెండవ త్రైమాసికాల్లో — ఎందుకంటే హార్మోన్లు రక్తనాళాలను సడలిస్తాయి. దీని వల్ల తలతిరుగుడు, బలహీనత, అలసట రావచ్చు, కానీ శిశువుకు చాలా వరకు ఎలాంటి హాని ఉండదు. నీరు బాగా తాగండి, నెమ్మదిగా లేవండి, కొద్దికొద్దిగా తరచుగా తినండి. స్పృహ తప్పితే లేదా రక్తస్రావం అయితే వెంటనే డాక్టర్ను కలవండి.
సాధారణంగా — లేదు. తేలికపాటి నుండి ఓ మోస్తరు తక్కువ రక్తపోటు సాధారణంగా శిశువుకు హాని చేయదు (Cleveland Clinic). ప్రధాన ప్రమాదం స్పృహ తప్పి పడిపోవడం మాత్రమే. అధిక రక్తస్రావం లేదా తీవ్రమైన డీహైడ్రేషన్ వంటి కారణాల వల్ల వచ్చే తీవ్రమైన, నిరంతర తక్కువ BP మాత్రమే శిశువుకు రక్త ప్రసరణను తగ్గించవచ్చు — దీనికి అత్యవసర సహాయం అవసరం.
రక్తపోటు సాధారణంగా గర్భధారణ మధ్యలో (సుమారు 24 వారాల వద్ద) అత్యల్ప స్థాయికి చేరుకుంటుంది, ఆ తర్వాత ప్రసవానికి ముందు క్రమంగా మీ సాధారణ స్థాయికి తిరిగి పెరుగుతుంది (NHS).
సురక్షితమైన, సహజ మార్గాలు (NHS):
తక్కువ BP ఉంటే ఇవి తినండి:
ఉప్పు మాత్రం డాక్టర్ చెబితేనే పెంచండి.
ఇది పోస్చురల్ (ఆర్థోస్టాటిక్) హైపోటెన్షన్ — మీరు అకస్మాత్తుగా లేచి నిలబడినప్పుడు BP హఠాత్తుగా తగ్గడం (Cleveland Clinic). గర్భధారణ హార్మోన్లు మరియు కాళ్లలో రక్తం నిలిచిపోవడం దీన్ని మరింత సాధారణం చేస్తాయి. దీన్ని నివారించడానికి నెమ్మదిగా లేవండి, నిలబడే ముందు మంచం అంచున కూర్చోండి.
స్పృహ తప్పడం చాలావరకు తక్కువ BP వల్లే జరుగుతుంది, కానీ పడిపోవడం వల్ల మీకు మరియు మీ పొట్టకు గాయం కావచ్చు (NHS). అప్పుడప్పుడు కళ్లు తిరిగినట్టు అనిపించడం సాధారణమే, కానీ నిజంగా స్పృహ తప్పడం, పదే పదే స్పృహ తప్పబోతున్నట్టు అనిపించడం, లేదా రక్తస్రావం లేదా నొప్పితో కూడిన స్పృహ తప్పడానికి వెంటనే వైద్య పరీక్ష అవసరం.
తేలికపాటి తక్కువ రక్తపోటు గర్భస్రావానికి కారణమవుతుందని బలమైన ఆధారాలు లేవు. అయితే, అధిక రక్తస్రావం లేదా ఎక్టోపిక్ ప్రెగ్నెన్సీ వంటి తీవ్రమైన కారణాల వల్ల వచ్చే తీవ్రమైన తక్కువ BP ప్రమాదకరం — దీనికి అత్యవసర చికిత్స అవసరం (NHS Ectopic). గర్భధారణ తొలి దశలో తక్కువ BPతో పాటు రక్తస్రావం మరియు తీవ్రమైన నొప్పి ఉంటే, వెంటనే వైద్య సహాయం తీసుకోండి.
మీ డాక్టర్ ప్రత్యేకంగా చెబితేనే. కొద్దిగా అదనపు ఉప్పు కొన్నిసార్లు చాలా తక్కువ BPకి సహాయపడవచ్చు, కానీ అధిక ఉప్పు హానికరం కావచ్చు — ముఖ్యంగా మీకు తర్వాత అధిక BP లేదా ప్రీ-ఎక్లాంప్సియా వచ్చే ప్రమాదం ఉంటే (ACOG). మీ అంతట మీరు ఎప్పుడూ అధిక-ఉప్పు ఆహారాన్ని మొదలుపెట్టవద్దు.
కెఫీన్ తాత్కాలికంగా BPని పెంచగలదు, కానీ గర్భధారణలో కెఫీన్ను రోజుకు 200 mg లోపే పరిమితం చేయాలి (సుమారు ఒకటి నుండి రెండు చిన్న కప్పులు) (ACOG). తక్కువ BPకి ఇది నమ్మదగిన చికిత్స కాదు. హైడ్రేషన్, క్రమమైన భోజనాలు మరియు నెమ్మదిగా కదలడం మెరుగ్గా, సురక్షితంగా పనిచేస్తాయి.
రెండూ ఒకేలా అనిపిస్తాయి (రెండూ తలతిరుగుడు, అలసట, బలహీనత కలిగిస్తాయి) మరియు తరచుగా కలిసి ఉంటాయి (ICMR). తక్కువ BP అనేది రక్తపోటుకు సంబంధించినది, రక్తహీనత అనేది తక్కువ హీమోగ్లోబిన్ (ఐరన్)కు సంబంధించినది. ఒక సాధారణ రక్త పరీక్షతో రక్తహీనతను గుర్తించవచ్చు. రక్తహీనతకు చికిత్స చేస్తే తక్కువ-BP లక్షణాలు తరచుగా మెరుగవుతాయి, కాబట్టి మీ హీమోగ్లోబిన్ పరీక్ష చేయించుకోండి.
చాలా సందర్భాల్లో ఇది హానికరం కాదు, కానీ ఆకస్మిక, తీవ్రమైన తక్కువ BP — అధిక అంతర్గత రక్తస్రావం, ఎక్టోపిక్ ప్రెగ్నెన్సీ, తీవ్రమైన ఇన్ఫెక్షన్ లేదా డీహైడ్రేషన్ వంటి తీవ్రమైన సమస్యలకు సంకేతం కావచ్చు (Cleveland Clinic). రక్తస్రావం, తీవ్రమైన నొప్పి, ఊపిరి ఆడకపోవడం లేదా స్పృహ తప్పడంతో కూడిన తక్కువ BP అత్యవసర పరిస్థితి — వెంటనే వైద్య సహాయం తీసుకోండి.

This content is for informational purposes only and should not replace professional medical advice. Consult with a physician or other health care professional if you have any concerns or questions about your health. If you rely on the information provided here, you do so solely at your own risk.

Mylo wins Forbes D2C Disruptor award

Mylo wins The Economic Times Promising Brands 2022
Baby Carrier | Baby Soap | Baby Wipes | Stretch Marks Cream | Baby Cream | Baby Shampoo | Baby Massage Oil | Baby Hair Oil | Stretch Marks Oil | Baby Body Wash | Baby Powder | Baby Lotion | Diaper Rash Cream | Newborn Diapers | Teether | Baby Kajal | Baby Diapers Pants | Cloth Diapers | Laundry Detergent | Lactation Granules |